Pháp luật về quy hoạch khu vực TOD: Thực tiễn tại Thành phố Hồ Chí Minh

Abstract

Trong bối cảnh TP.HCM đang đối mặt với áp lực đô thị hóa, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường, mô hình TOD được xem là giải pháp hiệu quả nhằm giải quyết các vấn đề đô thị. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam hiện nay mới chỉ bước đầu ghi nhận mô hình TOD, trong khi các quy định về quy hoạch khu vực TOD vẫn còn phân tán, thiếu thống nhất và chưa hình thành một khung pháp luật hoàn chỉnh. Với mục tiêu nâng cao hiệu quả thực hiện tại TP.HCM và định hướng hoàn thiện khung pháp luật về quy hoạch khu vực TOD tại Việt Nam, Đề án đã nhận diện các khoảng trống nghiên cứu như sự thiếu rõ ràng trong một số nội dung về quy hoạch khu vực TOD, sự hạn chế trong một số quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn triển khai tại TP.HCM tồn tại một số vấn đề chưa phù hợp với cơ sở lý luận mô hình TOD. Thông qua việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phân tích luật viết, phân tích - tổng hợp, tiếp cận liên ngành, Đề án đã phát hiện những nội dung lý luận cần tiếp tục hoàn thiện như làm rõ khái niệm, đặc điểm mô hình TOD và quy hoạch khu vực TOD. Đề án cũng chỉ ra các khiếm khuyết trong hệ thống pháp luật như chưa phân loại và xác định cấp độ quy hoạch khu vực TOD; thực tiễn tại TP.HCM về xác định ranh giới và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch khu vực TOD chưa phù hợp với cơ sở lý luận và kinh nghiệm triển khai mô hình TOD. Một số giải pháp đã được Đề án chỉ ra gồm: sửa đổi, bổ sung các quy định tại TP.HCM theo hướng xác định các cấp độ quy hoạch, xây dựng nguyên tắc xác định ranh giới khu vực TOD và hoàn thiện phương pháp xác định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch. Từ đó đề xuất xây dựng chế định về quy hoạch khu vực TOD trong pháp luật QHĐTNT và chỉnh sửa các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng biệt cho quy hoạch khu vực TOD. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa tham khảo đối với quá trình hoàn thiện pháp luật về quy hoạch khu vực TOD và thực tiễn thực hiện tại TP.HCM.