Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tham gia khám sức khỏe định kỳ của người cao tuổi tại phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh”

Abstract

Nghiên cứu xem xét các yếu tố liên quan đến ý định tham gia khám sức khỏe định kỳ của người cao tuổi tại phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh già hóa dân số, khám sức khỏe định kỳ có ý nghĩa đối với phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, theo dõi bệnh mạn tính và tổ chức chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đề án tiếp cận vấn đề từ góc độ hành vi sức khỏe, mạng lưới xã hội và quản lý công ở cấp cơ sở. Khung phân tích được xây dựng từ Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB), Mô hình niềm tin sức khỏe (HBM) và lý thuyết vốn xã hội. Nghiên cứu sử dụng thiết kế định lượng cắt ngang; tham vấn người am hiểu chuyên môn chỉ được thực hiện ở giai đoạn rà soát nội dung và ngôn ngữ bảng hỏi. Dữ liệu phân tích gồm 100 phiếu hợp lệ của người từ đủ 60 tuổi đang sinh sống trên địa bàn phường Tam Bình. Các kỹ thuật được sử dụng gồm thống kê mô tả, Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá và hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả cho thấy các thang đo có hệ số Cronbach’s Alpha từ 0,728 đến 0,949. Phân tích nhân tố khám phá trích được ba thành phần, giải thích khoảng 71,5% tổng phương sai; tuy nhiên cấu trúc thực nghiệm không tái hiện đầy đủ năm nhóm khái niệm ban đầu, đặc biệt các mục thuộc TPB và vốn xã hội hội tụ vào cùng một thành phần. Mô hình hồi quy tổng thể không có ý nghĩa thống kê (F = 1,029; p = 0,405; R² hiệu chỉnh = 0,001). Hai hệ số TPB và SC có p < 0,05 nhưng hệ số phóng đại phương sai xấp xỉ 19, phản ánh đa cộng tuyến nghiêm trọng. Vì vậy, dữ liệu hiện tại chưa đủ cơ sở để xác định tác động độc lập hoặc xếp hạng mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố. Từ kết quả trên, đề án không đưa ra khẳng định nhân quả mà đề xuất các giải pháp quản lý theo hướng thí điểm và đánh giá được: chuẩn hóa thông tin truyền thông; thiết lập cơ chế nhắc lịch và hỗ trợ người cao tuổi; bố trí điểm, thời gian khám thuận tiện; hoàn thiện phối hợp giữa UBND phường, trạm y tế, Hội Người cao tuổi và khu phố; đồng thời theo dõi tỷ lệ tiếp cận, đăng ký, đến khám, vắng hẹn và mức độ hài lòng. Kết quả nghiên cứu được xem là bằng chứng thăm dò, cần được kiểm định lại bằng mẫu lớn hơn và thang đo có độ phân biệt tốt hơn.