Ảnh hưởng của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

Abstract

Nghiên cứu đánh giá tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của 24 doanh nghiệp bất động sản niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM giai đoạn 2016 – 2025, sử dụng 240 quan sát. Khác với các nghiên cứu trước, đề tài tách riêng nợ ngắn hạn (STD) và nợ dài hạn (LTD), đồng thời bổ sung biến kiểm soát: quy mô (SIZE), tốc độ tăng trưởng (GROWTH) và khả năng thanh khoản (LIQUIDITY). Sau khi lựa chọn mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), nghiên cứu áp dụng FGLS để khắc phục phương sai thay đổi và tự tương quan. Kết quả cho thấy STD tác động tiêu cực đến ROA do áp lực đáo hạn ngắn và lãi suất thả nổi. Biến SIZE cũng có ảnh hưởng nghịch chiều đến ROA và ROE, phản ánh hiện tượng “bẫy quy mô” khiến bộ máy quản lý cồng kềnh. Ngược lại, GROWTH và LIQUIDITY cải thiện hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu khuyến nghị doanh nghiệp bất động sản giảm tỷ trọng nợ ngắn hạn xuống dưới 30%, quản trị dòng tiền và tinh gọn bộ máy. Cơ quan quản lý cần chính sách tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn để phát triển thị trường bền vững.