Tác động chiến lược kinh doanh đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp: vai trò trung gian của lập dự toán ngân sách và kiểm soát ngân sách, bằng chứng thực nghiệm tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn TP.HCM

Abstract

Lý do chọn đề tài: Trong bối cảnh môi trường kinh doanh tại TpHCM ngày càng cạnh tranh, các SMEs cần những công cụ quản trị hiệu quả để hiện thực hóa chiến lược và nâng cao hiệu quả tài chính. Mặc dù CLKD được thừa nhận là yếu tố then chốt, cơ chế tác động của nó đến HQTC thông qua các công cụ kế toán quản trị cụ thể như LDTNS và KSNS vẫn chưa được làm rõ bằng chứng thực nghiệm trong bối cảnh Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện để lấp đầy khoảng trống đó. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu nhằm kiểm định tác động của CLKD đến HQTC, đồng thời xem xét vai trò trung gian của LDTNS và KSNS trong mối quan hệ này tại các SMEs trên địa bàn TpHCM. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua khảo sát 250 nhà quản lý cấp trung và cấp cao tại các SMEs trên địa bàn TpHCM. Dữ liệu được phân tích bằng mô hình cấu trúc tuyến tính (PLS-SEM) với sự hỗ trợ của phần mềm SmartPLS 4.0. Kết quả nghiên cứu: Kết quả chỉ ra rằng CLKD có tác động trực tiếp, tích cực đến HQTC (path coefficients = 0.372). Đồng thời, CLKD cũng tác động mạnh mẽ đến LDTNS (path coefficients = 0.633) và KSNS (path coefficients = 0.676). Cả LDTNS (path coefficients = 0.339) và KSNS (path coefficients = 0.262) đều có tác động trực tiếp, tích cực đến HQTC. Quan trọng hơn, nghiên cứu xác nhận LDTNS và KSNS đóng vai trò trung gian một phần trong mối quan hệ giữa CLKD và HQTC, với tác động gián tiếp tổng hợp lên tới 0.392. Tất cả giả thuyết đều có ý nghĩa thống kê với (p-values <0.05). Kết luận và hàm ý: Nghiên cứu kết luận rằng, để tối đa hóa HQTC, các SMEs không chỉ cần một CLKD bài bản mà còn phải xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống LDTNS và KSNS như những cơ chế hiện thực hóa chiến lược then chốt. Hàm ý quản trị được rút ra là các nhà lãnh đạo SMEs cần coi ngân sách là một công cụ chiến lược và tuân thủ lộ trình quản trị "CLKD => LDTNS => KSNS => HQTC”