Sự tin cậy vào AI và sự nghiệp bền vững: vai trò của hợp tác người lao động–AI và định hướng nghề nghiệp protean tại TP. Hồ Chí Minh

Abstract

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong môi trường làm việc toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Việc ứng dụng AI trong các doanh nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt trong hoạt động tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và quản trị nhân sự, không chỉ mang lại lợi ích về năng suất mà còn đặt ra thách thức về sự tin cậy vào công nghệ và khả năng thích ứng nghề nghiệp của người lao động. Trước thực tế đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm làm rõ tác động của sự tin cậy vào AI (AI trust) đối với sự bền vững nghề nghiệp (career sustainability), thông qua vai trò trung gian của hợp tác người lao động–AI (employee–AI collaboration) và vai trò điều tiết của định hướng nghề nghiệp protean (protean career orientation). Dữ liệu được thu thập bằng phương pháp định lượng, thông qua khảo sát người lao động tại các doanh nghiệp ứng dụng AI tại TP. Hồ Chí Minh (dự kiến n ≥ 300). Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng mô hình phương trình cấu trúc PLS-SEM với phần mềm SmartPLS 4.0 để kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả kỳ vọng đóng góp vào lý thuyết Person–Environment Fit, Socio-Technical Systems và Sustainable Careers, đồng thời cung cấp bằng chứng thực nghiệm trong bối cảnh Việt Nam. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất hàm ý giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả AI trong công việc mà vẫn đảm bảo phát triển sự nghiệp bền vững cho người lao động