Phân tích ảnh hưởng của mức độ trầm cảm sau sinh đến thứ tự ưu tiên lựa chọn các hành vi tìm kiếm hỗ trợ trầm cảm sau sinh của phụ nữ tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh

Abstract

Mục tiêu: Trầm cảm sau sinh là nguyên nhân gây ra nhiều tác động đến sức khỏe tinh thần lẫn thể chất, làm giảm chất lượng cuộc sống, gây ra nhiều hệ lụy không chỉ ở người mẹ mà còn tác động trực tiếp đến tính mạng và sự phát triển của đứa trẻ và các mối quan hệ xã hội, đồng thời trầm cảm sau sinh còn là nguyên nhân dẫn đến các trường hợp đáng tiếc xảy ra trong xã hội. Tuy có nhiều tác động nghiêm trọng nhưng mức độ nhận thức về trầm cảm sau sinh và hành vi tìm kiếm, thực hiện các hỗ trợ giảm nhẹ TCSS chưa được đề cao và các chính sách cũng chưa tập trung vào đối tượng phụ nữ trải qua TCSS. Tác giả thực hiện nghiên cứu này nhằm để đề xuất các chính sách phù hợp nhằm kiểm soát, phát hiện sớm, can thiệp tình trạng TCSS ở phụ nữ sau sinh nhằm nâng cao chất lượng sống không chỉ cho phụ nữ mà còn cả cộng đồng. Phương pháp: Nghiên cứu định lượng có dữ liệu từ khảo sát trực tuyến với sự tham gia của 178 phụ nữ sau sinh có con trong độ tuổi 0-3 tuổi. Nghiên cứu sửdụng bộ câu hỏi đánh giá mức độ trầm cảm sau sinh Edinburgh Postnatal Depression Scale và các thông tin về các yếu tố sự ủng hộ, hỗ trợ từ gia đình, bạn bè, văn hóa xã hội, sự hài lòng đối với chuyên gia y tế và chính sách của y tế, đặc điểm nhân khẩu học. Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy thứ bậc ordered probit đa biến để phân tích các yếu tố có tác động đến thứ tự ưu tiên lựa chọn hành vi tìm kiếm hỗ trợ giảm nhẹ TCSS. Kết quả: Mức độ trầm cảm sau sinh ở ba mức độ nhẹ, nặng và nghiêm trọng với tỷ lệ lần lượt là 12,36%, 65,61% và 23,03%. Các yếu tố đặc thù bao gồm tuổi, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp, thu nhập, sự kì thị của định kiến xã hội, cảm nhận chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh do chuyên gia y tế đem lại và các chính sách về thăm khám trầm cảm sau sinh, chất lượng cơ sở y tế và chi phí khám có tác động ở các mức độ khác nhau đối với thứ tự ưu tiên lựa chọn hành vi tìm kiếm hỗ trợ giảm nhẹ TCSS, thứ tự ưu tiên là các hỗ trợ không chuyên như đi dạo, tự thư giãn, sử dụng vitamin, thuốc bổ hay tâm sự cùng bạn bè, các yếu tố mang tính chuyên nghiệp như thăm khám tại bệnh viện, sử dụng thuốc hay gọi điện tư vấn chuyên gia ở các mức độ ưu tiên thấp, và phụ nữ sau sinh có khuynh hướng kết hợp cả hai dạng hành vi trong việc giảm nhẹ trầm cảm sau sinh. Kết luận: Nghiên cứu này đã mô tả mức độ trầm cảm sau sinh của phụ nữ tại khu vực TP.HCM và tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến ưu tiên lựa chọn hành vi tìm kiếm hỗ trợ giảm nhẹ TCSS. Bên cạnh đó, các khuyến nghị đã được đề ra nhằm tăng sự hỗ trợ, nhận thức và sự thấu hiểu đối với phụ nữ sau sinh; đồng thời phát triển các chương trình, chính sách nhằm chăm sóc sức khoẻ tinh thần cho phụ nữ sau sinh và cộng đồng