Chính sách công trong quản lý đất đai tại tỉnh Tây Ninh: Thực trạng và giải pháp

Abstract

Tây Ninh – một tỉnh cửa ngõ kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam Bộ và Campuchia – đang trải qua tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh, kéo theo nhu cầu chuyển dịch đất đai rất lớn cho hạ tầng, khu công nghiệp – đô thị và các dịch vụ đi kèm. Trong khi đó, quỹ đất nông nghiệp và đất rừng có vai trò quan trọng đối với an ninh sinh thái, sinh kế nông thôn và bản sắc văn hóa – tôn giáo địa phương. Sự chồng lấn mục tiêu “tăng trưởng – công bằng – sinh thái” đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng chính sách công trong quản lý đất đai, bảo đảm phân bổ không gian phát triển hợp lý, minh bạch và bền vững. + Mục tiêu ghiên cứu: - Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý đất đai tại tỉnh Tây Ninh, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng minh bạch, công bằng và bền vững. - Phân tích thực trạng chính sách và thực thi quản lý đất đai, bao gồm tình hình sử dụng, phân bổ đất; những thách thức trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; tình trạng lấn chiếm và các bất cập về quy hoạch, sử dụng đất chưa hợp lý. - Đánh giá hiệu quả các chính sách hiện hành, chỉ ra kết quả đạt được, các hạn chế và nguyên nhân dẫn đến mất cân đối trong sử dụng đất, làm rõ các yếu tố cản trở PTBV. Đề xuất các giải pháp phù hợp với thực tiễn Tây Ninh nhằm cải thiện quản lý, giải quyết tranh chấp, tối ưu hóa sử dụng đất và bảo vệ tài nguyên đất dài hạn, kèm lộ trình thực hiện, cơ quan chủ trì và chỉ số theo dõi. + Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp định tính được sử dụng để thu thập các thông tin sâu về hiệu quả quản lý đất đai và cảm nhận của các bên liên quan đối với tác động của các chính sách này. Cụ thể: Đọc và phân tích các tài liệu, báo cáo nghiên cứu, các chính sach về quản lý đất đai tại tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2016-2025; phỏng vấn các chuyên gia và nhà quản lý trong lĩnh vực quản lý hành chính, đặc biệt là hành chính công về đất đai, các nhà nghiên cứu về chính sách công trong lĩnh vực đất đai để làm rõ các vấn đề thực trạng cũng như khó khăn và thuận lợi trong triển khai chính sách; tổ chức các buổi phỏng vấn nhóm với sự tham gia của các đối tượng liên quan. Phương pháp định lượng được sử dụng để đo lường mức độ tác động của các chính sách quản lý đến thực trạng quản lý đất đai tại tỉnh Tây Ninh giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp này giúp kiểm tra các giả thuyết đã đề xuất và xác định mối quan hệ giữa các yếu tố liên quan và kết quả thông qua mô hình hồi quy. Tác giả sử dụng bảng câu hỏi Likert 5 điểm (1: Rất không đồng ý, 5: Rất đồng ý) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến hiệu quả quản lý đất đai. Nhân tố Năng lực thực thi đóng vai trò là nhân tố tác động mạnh nhất và quan trọng nhất lên Hiệu quả quản lý đất đai. Việc cải thiện NLTT sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ lên niềm tin và sự hài lòng của người dân. Nhân tố Khung chính sách và thể chế có tác động thuận chiều và có ý nghĩa thống kê lên Hiệu quả quản lý đất đai. Mặc dù có tác động yếu nhất trong số bốn nhân tố có ý nghĩa, kết quả này khẳng định rằng tính đầy đủ, rõ ràng và nhất quán của hệ thống văn bản pháp luật, quy định, và thể chế quản lý đất đai vẫn là một yếu tố nền tảng không thể thiếu Nhân tố Quản lý bền vững có tác động thuận chiều và có ý nghĩa thống kê lên Hiệu quả quản lý đất đai. Kết quả này chỉ ra rằng, những nỗ lực nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường trong sử dụng đất. Tương tự, nhân tố Quy hoạch và sử dụng đất có tác động thuận chiều và có ý nghĩa thống kê lên Hiệu quả quản lý đất đai. Tác động này cho thấy tính chính xác, tầm nhìn dài hạn, và khả năng thực hiện của các kế hoạch, quy hoạch sử dụng đất là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng quản lý. Do đó, cần ưu tiên các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dự báo và tính công khai trong quy hoạch. Đề xuất giải pháp: Qua quá trình nghi6en cứu, tác gải đề xuất một số giái pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai tại tỉnh Tây Ninh như sau: Khung chính sách và thể chế; Năng lực thực thi; Quy hoạch và sử dụng đất; Quản lý bền vững; Sự tham gia của các bên liên quan; Một số giải pháp khác như: Hoàn thiện thể chế và nâng cao tính minh bạch, Đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý đất đai,,Nâng cao hiệu quả vận hành của bộ máy quản lý,Thúc đẩy quản lý đất đai bền vững và thân thiện môi trường,,Hoàn thiện công cụ kinh tế và cơ chế thị trường trong lĩnh vực đất đai,Tăng cường sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan