Ảnh hưởng của quản trị thuế đến hiệu quả tài chính: Bằng chứng thực nghiệm ở các công ty niêm yết tại Việt Nam

Abstract

Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của quản trị thuế đến hiệu quả tài chính tại thị trường Việt Nam với yêu cầu minh bạch tài chính và tuân thủ pháp lý ngày càng tăng. Nghiên cứu tập trung xác định mức độ và chiều hướng tác động của quản trị thuế (ETR) lên hiệu quả tài chính (ROA), đồng thời phân tích vai trò điều tiết của quy mô doanh nghiệp trong quan hệ này. Dữ liệu gồm 628 doanh nghiệp không thuộc ngành tài chính được niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX giai đoạn 2020 – 2024. Kết quả chỉ ra tồn tại tương quan dương giữa quản trị thuế và hiệu quả tài chính. Điều này phản ánh xu hướng tiếp cận mới, theo đó ETR được nhìn nhận không đơn thuần là chi phí phải nộp, mà còn là thước đo về chất lượng công bố thông tin, sự tuân thủ pháp luật và năng lực quản trị doanh nghiệp. Bên cạnh đó, quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng tích cực đến biến phụ thuộc, đồng thời đóng vai trò điều tiết trong quan hệ giữa quản trị thuế và hiệu quả tài chính. Ngoài ra, các biến kiểm soát như quản trị lợi nhuận, chất lượng kiểm toán và tốc độ tăng trưởng doanh thu có tác động cùng chiều đến hiệu quả tài chính; trong khi nợ vay, đầu tư dài hạn và lạm phát phản ánh tác động tiêu cực. Kết quả nhấn mạnh quản trị thuế là cấu phần chiến lược trong quản trị doanh nghiệp hiện đại, góp phần nâng cao giá trị thị trường. Nghiên cứu mang lại hàm ý thực tiễn cho nhà quản trị trong thiết kế chính sách thuế, cho nhà đầu tư trong định giá doanh nghiệp, và cho cơ quan quản lý trong hoàn thiện khung chính sách qua việc khuyến khích tính công khai và thực hiện quản trị thuế bền vững