Tác động của bong bóng bất động sản đến rủi ro hệ thống của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

Abstract

Bong bóng bất động sản được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất gây ra khủng hoảng ngân hàng hệ thống. Tại Việt Nam, dư nợ tín dụng bất động sản đến tháng 7/2025 chiếm hơn 23,68% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, song kênh truyền dẫn rủi ro này phần lớn chưa được lượng hóa, khi các nghiên cứu hiện có chủ yếu tập trung vào các nền kinh tế phát triển hoặc các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro hệ thống nói chung. Sử dụng dữ liệu theo quý của 16 ngân hàng thương mại niêm yết tại Việt Nam giai đoạn từ 2010 đến 2025, nghiên cứu nhận diện bong bóng bất động sản thông qua kiểm định GSADF, đo lường rủi ro hệ thống bằng hai thước đo ΔCoVaR và MES, đồng thời ước lượng mô hình hồi quy dữ liệu bảng hiệu ứng cố định cấp ngân hàng. Kết quả cho thấy bong bóng bất động sản làm gia tăng rõ rệt rủi ro hệ thống ngân hàng trong cả pha tăng nóng và pha hậu bong bóng. Các ngân hàng quy mô lớn đóng góp nhiều hơn vào rủi ro hệ thống nhưng lại ít bị tổn thương hơn, trong khi các ngân hàng có mức độ đa dạng hóa thu nhập cao thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn. Những phát hiện này hàm ý cơ quan giám sát tại Việt Nam cần theo dõi rủi ro ngân hàng ngay từ giai đoạn bong bóng hình thành và áp dụng chính sách an toàn vĩ mô phân hóa theo đặc điểm từng nhóm ngân hàng, thay vì áp dụng đồng đều cho toàn hệ thống.