Tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả tài chính và rủi ro thị trường của các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng thúc đẩy sự đổi mới trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp. Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương và chính sách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trên phạm vi toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả tài chính và rủi ro thị trường của doanh nghiệp vẫn chưa được làm rõ đầy đủ, đặc biệt đối với các doanh nghiệp niêm yết. Nghiên cứu này phân tích tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả tài chính và rủi ro thị trường của các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam trong giai đoạn 2010–2024. Chỉ số chuyển đổi số được xây dựng từ dữ liệu văn bản trong báo cáo thường niên của doanh nghiệp. Hiệu quả tài chính được xem xét thông qua các chỉ tiêu ROA, ROE và Tobin’s Q, trong khi rủi ro thị trường được đo lường bằng Beta và Volatility. Kết quả nghiên cứu cho thấy chuyển đổi số chưa tạo ra tác động rõ ràng đến hiệu quả tài chính nội bộ trong ngắn hạn, nhưng có ảnh hưởng tích cực đến giá trị thị trường của doanh nghiệp. Đối với rủi ro thị trường, chuyển đổi số có tác động đến rủi ro hệ thống, nhưng chưa cho thấy ảnh hưởng rõ ràng đến mức độ biến động tổng thể của cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu hàm ý rằng chuyển đổi số cần được nhìn nhận như một chiến lược dài hạn. Đồng thời, doanh nghiệp cần quản trị tốt chi phí đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng công bố thông tin và kiểm soát kỳ vọng của nhà đầu tư nhằm khai thác hiệu quả hơn lợi ích của chuyển đổi số