Phát triển nền kinh tế tri thức ở Việt Nam phù hợp với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Abstract

Luận văn này được thực hiện xuất phát từ yêu cầu cấp thiết phải phát triển nền kinh tế tri thức ở Việt Nam để không bị tụt hậu trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, trong khi quốc gia đang đối mặt với những rào cản lớn về năng lực đổi mới, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) và chất lượng nguồn nhân lực. Vì vậy, mục tiêu của nghiên cứu là phân tích sâu sắc thực trạng, xác định các "điểm nghẽn" và nguyên nhân, từ đó lấp đầy khoảng trống nghiên cứu bằng cách đề xuất một hệ thống giải pháp chiến lược và đồng bộ mà các công trình trước đây còn thiếu. Để thực hiện mục tiêu này, đề tài sử dụng phương pháp phân tích định tính các tài liệu, lý thuyết, chính sách, kết hợp với phương pháp định lượng qua việc xử lý dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2015-2023. Kết quả nghiên cứu đã giải quyết các vấn đề đặt ra, cho thấy dù đạt được thành tựu về tăng trưởng GDP, Việt Nam vẫn bị cản trở bởi nhiều hạn chế mang tính hệ thống. Cụ thể, chất lượng nguồn nhân lực thấp với năng suất lao động còn cách biệt lớn so với khu vực; hệ thống đổi mới sáng tạo yếu kém với tỷ lệ đầu tư cho R&D chỉ khoảng 0,4% GDP và số lượng bằng sáng chế quốc tế rất ít ; hạ tầng công nghệ thông tin phát triển không đồng đều gây ra "khoảng cách số" lớn ; và thể chế, chính sách chưa đủ linh hoạt để hỗ trợ đổi mới. Trên cơ sở đó, luận văn đưa ra các hàm ý quan trọng cho tương lai thông qua việc đề xuất các giải pháp đột phá và thực tiễn. Các sáng kiến trong giải pháp được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nhằm xây dựng thành công một nền kinh tế tri thức tự chủ và bền vững