Tác động của ESG đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp tại các nước ASEAN: Vai trò điều tiết của hạn chế tài chính

Abstract

Nghiên cứu phân tích tác động của các yếu tố Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) đến HQHĐ (hiệu quả hoạt động) của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại năm quốc gia ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan trong giai đoạn 2014–2024. HQHĐ doanh nghiệp được đo lường chủ yếu thông qua ROA, ROE như đại diện cho hiệu quả sinh lời nội tại của doanh nghiệp và Tobin’s Q đại diện cho kỳ vọng của các nhà đầu tư. Bên cạnh chỉ số ESG tổng hợp, nghiên cứu còn xem xét riêng ba trụ cột ESG và vai trò điều tiết của HCTC thông qua chỉ số SA (Hadlock–Pierce). Kết quả thực nghiệm cho thấy ESG tổng hợp không tạo ra tác động đồng nhất lên các thước đo HQHĐ. Khi phân tách theo trụ cột, yếu tố Môi trường có xu hướng gia tăng giá trị thị trường, trong khi yếu tố Xã hội và Quản trị lại làm giảm Tobin’s Q. Đáng chú ý, HCTC có tác động dương đến cả ROA, ROE và Tobin’s Q, cho thấy năng lực tài chính là nền tảng quan trọng đối với hiệu quả doanh nghiệp. Đồng thời, biến tương tác ESG_FC cho thấy HCTC làm suy yếu khả năng chuyển hóa ESG thành hiệu quả kế toán, nhưng lại làm gia tăng phản ứng định giá của thị trường đối với ESG. Kết quả này nhấn mạnh rằng ESG chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có đủ dư địa tài chính để triển khai các cam kết bền vững một cách thực chất. Nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa ESG và HQHĐ doanh nghiệp tại các nền kinh tế mới nổi ASEAN, đồng thời làm rõ rằng ESG chỉ phát huy hiệu quả tối ưu trong bối cảnh doanh nghiệp có dư địa tài chính và từng trụ cột ESG đóng góp không đồng nhất vào kết quả hoạt động